Koruma Çeşitleri

Zelal Yıldız

//Koruma Çeşitleri

“… Gitme cesaretini göster; seninkinin yerini tutacak başka bir aile bulursun. Bir de kalkıp bana, insanın tüm yaşamını doğduğu yerde geçirmesinin eşyanın doğası gereği olduğunu söyleme sakın! Suya bak! Görmüyor musun nasıl da berrak ve güzel, ufuklara doğru koştuğunda; ve nasıl yapış yapış oluyor bir yerde durup kokuştuğunda.”

Amin Maalouf/ Yolların Başlangıcı

Gitme cesaretini gösteremeyen bireylere söylenebilecek her cümle takriben bu kelimelerin anlamını barındırır içinde. Biz insanlar durağan varlıklar değilizdir. Her düşüncemizin bir yaşı, her yaşımızın bir coğrafyası ve her coğrafyamızın bir durağı vardır. Bütün bu döngüler bizim istediğimiz biçim ve ölçüyle sınırlıdır. Peki şimdi, her şeyi geri sarıp cümleyi tersten anlamaya çalışsak. Ya cesaret edip gitmiyorsak da gitmeye mecbur bırakılıyorsak; ya durağımız artık coğrafyamıza ait değilse… Öncelikle eskisinin yerini tutacak başka bir aile, aileyi barındıracak başka bir çatı, çatıyı oluşturacak yeni kurumlar, kurumların verdiği sıfatlar, sıfatların tanıdığı haklar ve haklar çerçevesindeki yetkilerimiz…

Ülkemizin yoğun ‘göç’ altında olduğunu düşünürsek çatı kurucuların da, ev sahiplerinin de ve hatta yeni ailelerin de bizler olduğunu görebiliriz. Ülkemizde varlığını sürdüren başka sınır vatandaşlarının haklarını doğru bilmeleri ve kullanmaları bizlerin aracılığıyla mümkün olabilmektedir. O yüzden, durumu kavramsal boyutuyla incelemek doğru bilinen yanlışları düzeltmek açısından da zorunlu bir hâl almaktadır.

En genel anlamda uluslararası koruma, vatandaşlık bağı ile bağlı olduğu ülkede; ırkı, dini, sosyal gruba mensubiyeti ya da ekonomik, sosyal gerekçelerle zulme uğrama tehlikesine karşın başka bir devletin korumasını talep etmek olarak ifade edilir. Uluslararası koruma kendi içinde 4’e ayrılır:

  1. Mülteci: Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar sebebi ile ırkı, dini, tabiiyeti, bir gruba mensubiyeti yüzünden zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için ülkemize sığınmak zorunda kalan kişilere denir.
  2. Şartlı Mülteci: Avrupa ülkeleri dışından, zulme uğrama korkusu sebebi ile zorla yerinden edildiği için ülkemize gelmek zorunda kalan kişilere denir.
  3. İkincil Koruma: Mülteci veya şartlı mülteci olarak nitelendirilemeyen, ancak ikamet ülkesine gönderildiği takdirde; ölüm cezasına mahkum olacağı, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı cezaya maruz kalacağı korkusu ile ülkesinin korumasından yararlanamayan kişilere denir.
  4. Geçici Koruma: Ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla ‘kitlesel’ olarak sınırlarımıza gelen yabancılara denir.

*Sığınmacı: Uluslararası koruma talebinde bulunan ve talebi hakkında henüz karar verilmemiş kişiler için kullanır.
Doğru çözümler sorunun doğru şekilde nitelendirilmesi ile mümkün olmaktadır. Dolasıyla bu kavramların bilinmesi düğümlerin çözülmesi aşamasında önemli rol oynar. Geriye kalan ise sıfatlara yüklenen haklar içerisinde yaşamaktır.

2019-03-05T16:37:45+03:00

Yorum Yaz